❄️ Zimna majówka 2025 – efekt osłabienia jet stream?
Choć rok 2024 został oficjalnie najcieplejszym rokiem w historii pomiarów – zarówno w Europie, jak i na świecie – nie oznacza to, że zima czy chłodne epizody całkowicie znikną z naszego klimatu. Wręcz przeciwnie: zmiana klimatu oznacza większą niestabilność pogodową i częstsze, gwałtowne kontrasty. Przykład? Nagły spadek temperatury pod koniec tegorocznego długiego weekendu majowego, który zaskoczył wielu z nas.
🌬 Czym jest jet stream?
Jet stream, czyli prąd strumieniowy, to silny prąd powietrza wiejący z zachodu na wschód w górnej troposferze (na wysokości ok. 6–9 km), tuż pod tropopauzą. Odpowiada za kształtowanie się układów niskiego i wysokiego ciśnienia oraz trasę przemieszczania się niżów i frontów atmosferycznych. Jet stream powstaje w rejonie tzw. frontu polarnego – granicy między chłodnym powietrzem znad Arktyki a cieplejszym powietrzem z południa.
🔥 Co się zmienia?
W ostatnich dekadach Arktyka ociepla się ponad dwukrotnie szybciej niż średnia globalna. Skutek? Zmniejsza się różnica temperatur między północą a południem – a to osłabia jet stream, który staje się bardziej „falisty” i meandrujący.
W praktyce oznacza to:
- częstsze wlewy zimnego powietrza z Arktyki do Europy (tak jak w majówkę 2025),
- większe ryzyko ekstremalnych zjawisk pogodowych – burz, ulew, susz, fali upałów.
Tegoroczna zimna majówka to kolejny przykład tego zjawiska. Chociaż epizody chłodnego powietrza są typowe w maju (np. „zimna Zośka” czy „zimni ogrodnicy”), to w tym roku pojawiły się wcześniej niż zwykle, co może być pośrednio związane ze zmianą intensywności jet stream.
📈 A co dalej?
Dobra wiadomość – według prognoz anomalii temperatury opracowanych przez ECMWF, kolejne tygodnie nie powinny być chłodniejsze niż zwykle. Dane te można śledzić w prognozach sezonowych dostępnych tutaj:
🔗 https://charts.ecmwf.int/products/extended-anomaly-2t
📊 Mapa przedstawia odchylenia temperatury od normy klimatycznej dla kolejnych tygodni. To pomocne narzędzie do oceny, czy chłodny epizod może się przedłużyć, czy był jedynie krótkotrwałym efektem zmian w cyrkulacji atmosferycznej.
📽 Zobacz animację NASA pokazującą, jak wygląda meandrujący jet stream: https://svs.gsfc.nasa.gov/4171
📚 Dowiedz się więcej:
Podsumowanie:
Zmieniający się klimat to nie tylko globalne ocieplenie – to także większe ryzyko nagłych spadków temperatury, opadów i ekstremalnych zjawisk pogodowych. Obserwujmy zmiany, rozumiejmy ich przyczyny i korzystajmy z dostępnych danych – bo klimat to nie tylko średnia, ale przede wszystkim dynamika.